Mỹ cấm một số hải sản Việt Nam từ 01/01/2026 do không đạt MMPA. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để duy trì xuất khẩu sang thị trường Mỹ?
1. Vì Sao Mỹ Cấm Một Số Hải Sản VIỆT NAM Từ 01/01/2026
Ngày 29/08/2025, Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) công bố kết quả đánh giá “Comparability Findings” theo Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú Biển (MMPA). Chương trình này yêu cầu tất cả quốc gia xuất khẩu hải sản sang Mỹ phải đạt tiêu chuẩn bảo vệ động vật biển có vú tương đương Mỹ:
- Giảm thiểu bycatch (cá heo, cá voi…)
- Quản lý nghề cá minh bạch
- Cấm gây hại cố ý
- Báo cáo giám sát đầy đủ
Lưu ý: Mỹ không cấm toàn bộ hải sản Việt Nam, chỉ những sản phẩm từ 12 nghề cá bị NOAA từ chối.
2. Việt Nam Thuộc Nhóm “Bị Từ Chối Một Phần”
NOAA chia các quốc gia thành 3 nhóm:
- Được công nhận toàn bộ
- Bị từ chối toàn bộ
- Bị từ chối một phần: Việt Nam nằm trong nhóm này.
2.1. Danh sách 12 nghề cá không đạt MMPA
- Nghề cá 2932 – Cá mú bằng lưới rê & lưới kéo đáy
- Nghề cá 2988 – Cua ghẹ và giáp xác bằng lưới rê/kéo/bẫy
- Nghề cá 2990 – Mực nang, cá đối, cá bơn, cá mú… bằng lưới rê & câu vàng
- Nghề cá 2991 – Cá nục heo bằng lưới rê/câu vàng
- Nghề cá 2992 – Tôm hùm bằng lưới rê đáy
- Nghề cá 2994 – Cá thu bằng lưới rê & lưới vây
- Nghề cá 3051 – Cá thu bằng lưới rê/lưới vây
- Nghề cá 3052 – Cá đối bằng lưới rê đáy
- Nghề cá 3054 – Cá thu bằng lưới rê tầng giữa
- Nghề cá 3057 – Cá nổi/cá ngừ bằng lưới rê
- Nghề cá 13124 – Cá ngừ bằng lưới rê tầng giữa/lưới vây
- Nghề cá 13125 – Cá kiếm/cá cờ bằng lưới rê & câu tay
2.2. Các nhóm hải sản bị ảnh hưởng trực tiếp
- Cá ngừ (tuna): cá ngừ mắt to (bigeye), cá ngừ vây vàng (yellowfin), cá ngừ vằn (skipjack)
- Cá kiếm (swordfish)
- Cá thu (mackerel)
- Cá đối (mullet)
- Cá mú (grouper)
- Cua/ghẹ (crab)
- Mực ống, mực nang, cuttlefish
- Một số cá nổi/cá đáy khác
3. Nguyên Nhân Mỹ Từ Chối Một Số Nghề Cá Việt Nam
- Rủi ro bycatch cao đối với cá voi & cá heo
- Thiếu hệ thống giám sát bắt buộc (camera, observer, VMS, báo cáo cảng cá…)
- Biện pháp giảm thiểu chưa đạt chuẩn Mỹ
- Thiếu dữ liệu truy xuất đầy đủ về tương tác với động vật biển có vú
- Chưa kiểm soát triệt để hành vi gây hại động vật biển có vú
4. Tác động đến xuất khẩu hải sản Việt Nam
Theo VASEP & Bộ Công Thương:
- 12 triệu USD/năm kim ngạch bị ảnh hưởng
- Chiếm 30% giá trị hải sản xuất sang Mỹ
- Nhóm chịu tác động nặng nhất:
– Cá ngừ: ~387 triệu USD
– Cua/ghẹ: ~80 triệu USD
– Mực: 15 – 20 triệu USD - 200.000 – 300.000 lao động bị ảnh hưởng
- Ngư dân Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Kiên Giang giảm 30 – 50% thu nhập
5. Doanh Nghiệp Việt Nên Làm Gì?
5.1. Kiểm tra ngay nguồn gốc nguyên liệu và nghề cá
- 12 nghề cá bị cấm → gần như chắc chắn bị từ chối
- Nghề cá đạt chuẩn → chuẩn bị COA
5.2. Trao đổi ngay với importer & broker tại Mỹ
- Kiểm tra HTS bị COA-flagged
- Chuẩn hóa hồ sơ: traceability, fishing method, area
5.3. Lên kế hoạch xuất hàng trước 31/12
- Ưu tiên: cá ngừ (tuna), cá kiếm (swordfish), cua (crab), mực (squid)
- Đặt chỗ sớm, tránh tắc lịch tàu
5.4. Chuẩn bị chiến lược dài hạn
- Chuyển sang nguồn nguyên liệu sạch
- Mở rộng thị trường: EU, Nhật, Hàn
- Nâng cấp ngư cụ & hệ thống truy xuất
Nếu bạn cần hỗ trợ kê khai MMPA – kiểm tra nghề cá – tư vấn xuất khẩu sang Mỹ, SAS Logistics luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trong giai đoạn quan trọng này.
Tham khảo về dịch vụ logistics toàn diện và tư vấn chi tiết tại:
SAS LOGISTICS JSC
T: 028 38 48 8575
W: https://saslogistics.vn/
ZALO OA: https://zalo.me/227135675784858581?src=qr
A: 5th Fl., 28 Truong Son Building, 28 Truong Son, Tan Son Hoa, Ho Chi Minh City, Vietnam.